OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU
Yaygın Gelişimsel Bozukluklardan biri olan otizm spektrum bozukluğu nöro-gelişimsel bir bozukluktur. Genellikle erken çocukluk döneminde fark edilen bu bozukluğun sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte genetik ve çevresel etmenlerin sebep olduğu bilinmektedir. Otizmli bireyler davranışlarını farklı sosyal olaylara uyarlayamazlar. Bu sebeple diğer bireylere ilgileri azdır ve ilişki kurmakta zorlanırlar. Tekrarlayan davranışlara ve takıntılara sahiptirler. Rutinlerinin değişmesi onları zorlar ve direnç gösterirler. Sesli, ışıklı, dönen nesnelere ilgi duyabilir veya bunlardan rahatsızlık duyabilirler. Aynı zamanda tat, koku, dokunma, ses, denge ve beden farkındalığı gibi hassasiyetleri olabilir. Her otizmli bireyin semptomları ortak özellikler gösterir fakat her otizmli birey birbiriyle tamamen aynı değildir. Dünyada ne kadar otizmli birey varsa o kadar çok otizm çeşidi vardır diyebiliriz. Her birinin gelişim seviyesi, gereksinimleri, stereotipleri, hassasiyetleri, ilgileri, iletişim becerileri, dil-bilişsel becerileri çeşitlilik gösterir. Bu sebeple doğru bir değerlendirme ve doğru bir özel eğitim planıyla ilerlemek gerekmektedir.
Otizmin Belirtileri
- İsmiyle seslenince tepkisizlik
- Göz teması kısıtlı ya da yok
- Konuşmada gecikme
- Çevreye karşı ilgisizlik
- İlişki kurma ve sürdürmede zorluk
- Yalnızlık
- Toplumsal duygusal tepki vermede kısıtlılık
- Söyleneni tekrarlama
- Stereotipik ve yineleyici el hareketleri
- Yineleyen davranışlar (sallanma, dönme, zıplama vb)
- Dönen, ışıklı, sesli nesnelere ilgi
- Parmak ucu yürüme
- Nesneleri işlevine uygun kullanmama
- Fiziksel temastan hoşlanmama
- Ağrıya ve acıya duyarsız olma
Bu belirtilerden bir veya birkaçını çocuğunuzda gözlemlerseniz mutlaka bir uzmana başvurun.
Otizm Spektrum Bozukluğunda erken tanı kritik öneme sahiptir. Aile yönlendirilmesi, planlanmış eğitim programları, psikiyatrik müdahale, ev içi düzenlemeler çocuğun gelişimini etkilemekte ve katkı sağlamaktadır.
Psikolog, ABA Terapisti
Kübra Gözde Zorlu